Częste pytania

To trzy różne reżimy składek i podatku. Umowa o pracę podlega pełnym ubezpieczeniom — część pracownika to według źródeł branżowych łącznie 13,71% składek społecznych plus 9% zdrowotnej — i PIT według skali. Umowa zlecenie ma emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne obowiązkowe, a chorobowe dobrowolne. Umowa o dzieło co do zasady nie podlega żadnym składkom ZUS ani zdrowotnej — tylko PIT. Dlatego z tej samej kwoty na każdej z umów zostaje na rękę inne netto.

Bo od przychodu odchodzą różne rzeczy. Na zleceniu najpierw składki społeczne (część pracownika), potem zdrowotna, a na końcu PIT po kosztach uzyskania. Na dziele nie ma składek ZUS ani zdrowotnej, więc netto zależy wyłącznie od PIT. Ten sam przychód daje więc wyższe netto na dziele niż na zleceniu — ale dzieło nie buduje ubezpieczenia społecznego.

Przy tym samym przychodzie zwykle umowa o dzieło, bo nie obciążają jej składki ZUS ani zdrowotna — zostaje sam PIT po kosztach (20% lub 50% przy prawach autorskich). To jednak nie jest „darmowy zysk”: dzieło nie daje ubezpieczenia emerytalnego, rentowego ani zdrowotnego. Kalkulator pokazuje netto każdej umowy osobno, żeby dało się je porównać uczciwie.

Najpierw składki społeczne — część pracownika, według źródeł branżowych łącznie około 13,71% (emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45%, przy czym chorobowe jest dobrowolne). Potem składka zdrowotna 9% od przychodu po składkach. Na końcu zaliczka PIT po odjęciu kosztów uzyskania 20%.

Nie — chorobowe (2,45%) na zleceniu jest dobrowolne. Bez niego nie ma prawa do zasiłku chorobowego, ale kwota na rękę jest nieco wyższa. Emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne są co do zasady obowiązkowe.

Na umowie o dzieło koszty to 20% przychodu, a przy przeniesieniu praw autorskich — 50%. Wyższe koszty autorskie mają jednak roczny limit 120 000 zł: powyżej niego stosuje się z powrotem koszty faktyczne. Kalkulator ostrzega, gdy limit zostaje przekroczony.

Nie. Od 2022 roku składki zdrowotnej (9%) nie odlicza się już od PIT — jest czystym kosztem. Kalkulator nie przywraca dawnego odliczenia, bo zawyżyłoby to netto.

Osoby, które nie ukończyły 26. roku życia, mają 0% PIT do rocznego limitu przychodu 85 528 zł. Ulga obejmuje etat i zlecenie zawarte z przedsiębiorcą, ale nie umowę o dzieło ani działalność gospodarczą. To jedna z niewielu wartości pochodzących ze źródła pierwotnego, więc podajemy ją wprost.

Nie. Uczeń lub student do ukończenia 26. roku życia wykonujący zlecenie jest w całości zwolniony ze składek społecznych i zdrowotnej. W połączeniu z ulgą dla młodych daje to klasyczny przypadek, w którym brutto równa się netto.

Pracownicze Plany Kapitałowe działają na zasadzie automatycznego zapisu z możliwością rezygnacji (opt-out): domyślnie wpłata podstawowa pracownika to 2% wynagrodzenia, ale można złożyć deklarację rezygnacji, która ją zeruje (traci się wtedy dopłaty pracodawcy i państwa). Kalkulator modeluje PPK jako opcjonalne i nie zakłada z góry, że wpłata jest pobierana.

Kalkulator korzysta ze stawek obowiązujących w 2026 roku, ze źródeł wskazanych na każdej stronie, ale nikt ich nie podpisał. Część liczb (udziały ZUS pracownika, skala PIT) opiera się na źródłach branżowych, bo źródła pierwotne nie zostały odczytane w tej rundzie. Po oficjalne kwoty zwróć się do wskazanego źródła, do pracodawcy lub do urzędu skarbowego.

Bo opierają się na różnych źródłach. Płaca minimalna, roczny limit 30-krotności i ulga dla młodych pochodzą ze źródeł pierwotnych. Udziały ZUS pracownika i skala PIT — ze źródeł branżowych (średnia pewność). Podwyższony koszt zamiejscowy i obniżona wpłata PPK dla niskozarabiających są nieustalone, więc świadomie ich nie podajemy jako liczb.