Składki ZUS
Składki na ubezpieczenia społeczne dzielą się między pracownika a pracodawcę; przy umowie zlecenia obowiązują emerytalna, rentowa i wypadkowa oraz zdrowotna, a chorobowe jest dobrowolne. Podane stawki obowiązują w 2026 roku.
Ta strona zbiera stawki składek na ubezpieczenia w Polsce w jednym miejscu — tak, jak używa ich kalkulator. Najważniejsze jest jedno rozróżnienie: część opłacana przez pracownika (część pracownika) to nie to samo co stopa pełna, która łączy udział pracownika i pracodawcy. Pomylenie ich zaniża albo zawyża składkę o połowę.
Dwie bazy stawek — nie mieszaj ich
Składki emerytalna i rentowa są dzielone między pracownika a pracodawcę, więc krążą w obiegu dwie różne liczby dla tej samej składki. To, co realnie odchodzi z Twojego wynagrodzenia — i na etacie, i na zleceniu — to część pracownika: emerytalna, rentowa i chorobowa. Stopa pełna (pracownik plus pracodawca) opisuje natomiast łączny koszt składki; część pracodawcy jest opłacana obok, poza Twoją wypłatą, więc nie pomniejsza kwoty na rękę.
Konkretnie: część pracownika to według źródeł branżowych (stan na 2026) około 9,76% emerytalnej, 1,5% rentowej i 2,45% chorobowej — razem 13,71% podstawy na ubezpieczenia społeczne. Stopa pełna tych samych składek to 19,52% emerytalnej i 8% rentowej; chorobowa pozostaje 2,45%, bo w całości finansuje ją ubezpieczony. Emerytalna część pracownika to dokładnie połowa stopy pełnej, ale rentowa dzieli się nierówno — dlatego obie liczby trzeba trzymać osobno.
Kalkulator pilnuje tego za Ciebie: do wyliczenia netto — na zleceniu tak samo jak na etacie — potrąca część pracownika, a nie stopę pełną. Zastosowanie stopy pełnej jak udziału pracownika podwoiłoby składkę. Poniższa tabela zestawia obie bazy obok siebie, żeby różnica była widoczna od razu.
Stawki składek — część pracownika i stopa pełna
| Składka | Część pracownika | Stopa pełna | Roczny limit podstawy |
|---|---|---|---|
| Emerytalna | 9,76% | 19,52% | 282 600 zł |
| Rentowa | 1,5% | 8% | 282 600 zł |
| Chorobowa (dobrowolna na zleceniu) | 2,45% | 2,45% | — |
| Zdrowotna | 9% | 9% | — |
Stawki obowiązujące w 2026 roku. Udziały pracownika według źródeł branżowych; ustawowe brzmienie art. 22 ustawy systemowej nie zostało tu odczytane u źródła.
Roczny limit 30-krotności
Emerytalna i rentowa mają górną granicę rocznej podstawy wymiaru — tak zwaną 30-krotność. Po przekroczeniu limitu 282 600 zł w danym roku od nadwyżki nie nalicza się już składek emerytalnej i rentowej. Chorobowa i zdrowotna limitu nie mają i są należne od całej podstawy.
Limit dotyczy więc tylko najlepiej zarabiających i w ciągu roku „wyłącza” dwie z czterech składek. W przeliczeniu miesięcznym kalkulator stosuje uśrednioną formę tego samego pułapu, żeby wynik z pojedynczej wypłaty odpowiadał rozliczeniu rocznemu. Kwota limitu na 2026 rok pochodzi z obwieszczenia w Monitorze Polskim, czyli ze źródła pierwotnego — nikt jej jednak nie podpisał.
Składka zdrowotna liczona od innej podstawy
Składka zdrowotna to 9%, ale nie od przychodu brutto. Jej podstawą jest przychód pomniejszony wcześniej o składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego (13,71%). Dlatego w rozliczeniu zdrowotna pojawia się dopiero po odliczeniu składek emerytalnej, rentowej i chorobowej — a nie równolegle z nimi.
Ważne i często mylone: od 2022 roku składka zdrowotna nie jest już odliczana od podatku. Wcześniej większą jej część odejmowano od zaliczki PIT; ta możliwość zniknęła. Kalkulator liczy zdrowotną jako czysty koszt — nie przywraca dawnego odliczenia, bo to zawyżyłoby kwotę netto.
Zlecenie: co jest obowiązkowe, a co dobrowolne
Na umowie zlecenia — według informacji ZUS, aktualnych na 2026 rok — ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne są co do zasady obowiązkowe, a chorobowe jest dobrowolne. To dlatego kalkulator zlecenia ma osobny przełącznik chorobowego: bez niego nie ma prawa do zasiłku chorobowego, ale nieco rośnie kwota na rękę.
Od tej zasady jest kilka istotnych wyjątków (zbiegów tytułów). Uczeń lub student do ukończenia 26. roku życia wykonujący zlecenie jest w całości zwolniony ze składek społecznych i zdrowotnej. Zlecenie z własnym pracodawcą traktuje się jak stosunek pracy — wszystkie ubezpieczenia, w tym chorobowe, są obowiązkowe. Przy innym tytule do ubezpieczeń (np. etacie gdzie indziej) składki emerytalna i rentowa ze zlecenia mogą być dobrowolne, ale zdrowotna pozostaje obowiązkowa.
Te przypadki potrafią całkowicie zmienić wynik, dlatego kalkulator zlecenia pozwala wybrać status zamiast zakładać jeden scenariusz. Sytuacje graniczne (np. kilka zbiegających się tytułów) w badaniu są oznaczone jako wymagające potwierdzenia — traktuj je jako orientację, nie rozstrzygnięcie.