Wysokość emerytury
Wysokość emerytury to podstawa obliczenia podzielona przez liczbę miesięcy z tablicy ogłaszanej co roku przez Prezesa GUS. Osobno działa podwyższenie do najniższej emerytury — z własnymi warunkami stażowymi. Uwaga na jedną pułapkę: kwota najniższej emerytury zapisana w ustawie nie jest kwotą, którą ZUS wypłaca.
Podstawa obliczenia podzielona przez tablicę
Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego.
Tablicę ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet — kobieta i mężczyzna przechodzący na emeryturę tego samego dnia w tym samym wieku dzielą przez tę samą liczbę.
| Wiek | Miesiące ponad pełny rok | Dalsze trwanie życia |
|---|---|---|
| 60 lat | 0 miesięcy | 268,9 miesiąca |
| 60 lat | 6 miesięcy | 264,2 miesiąca |
| 65 lat | 0 miesięcy | 222,7 miesiąca |
| 65 lat | 6 miesięcy | 218,4 miesiąca |
To wycinek tablicy, nie cała tablica: komunikat obejmuje wiek od 30 lat wzwyż i dwanaście kolumn miesięcy. Dla wieku spoza tego wycinka ta strona nie podaje liczby.
Podstawa prawna: art. 26 ust. 1–5 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS; M.P. 2026 poz. 319
Waloryzacja: dwie różne daty
Emerytury już wypłacane podlegają waloryzacji raz w roku, od 1 marca; w 2026 r. wskaźnik dał podwyżkę o 5,3%. Konto osoby jeszcze pracującej waloryzuje się osobno, od 1 czerwca, innym wskaźnikiem. To dwa różne mechanizmy i mylenie ich oznacza mylenie tego, co i kiedy się zmienia.
Podstawa prawna: art. 88 ust. 1 i art. 89 ust. 1 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS; art. 25 ust. 3–6 tej ustawy; komunikat, M.P. 2026 poz. 202
Podwyższenie do najniższej emerytury
Jeżeli obliczona emerytura jest niższa od kwoty najniższej emerytury, podwyższa się ją do tej kwoty — ale tylko pod warunkiem stażowym: mężczyzna musi mieć ukończone 65 lat i co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, kobieta 60 lat i co najmniej 20 lat. Bez tego emerytura jest wypłacana w kwocie obliczonej i nie jest podwyższana.
Kwota najniższej emerytury od 1 marca 2026 r. wynosi 1978,49 zł miesięcznie.
Podstawa prawna: art. 87 ust. 1 i 3 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS; komunikat Prezesa ZUS, M.P. 2026 poz. 220
⚠️ Kwota w ustawie nie jest kwotą wypłacaną
Ustawa nadal drukuje 1588,44 zł jako kwotę najniższej emerytury. Tyle wynosiła ona od 2023-03-01. Wypłacana jest 1978,49 zł — kwota w ustawie to 80,29% tej, którą ZUS przelewa.
Sama ustawa to zapowiada: kwoty najniższych świadczeń podwyższa się przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji. Zapisana liczba jest więc punktem wyjścia, a nie stanem obecnym — i jest na tyle bliska, że wygląda na aktualną.
Podstawa prawna: art. 85 ust. 2 i 3 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS; komunikat Prezesa ZUS, M.P. 2026 poz. 220