Wiek emerytalny

Ustawa stawia jeden warunek dla osób urodzonych po 1948 roku: osiągnięcie wieku. Nie ma minimalnego stażu, od którego zależy samo prawo do emerytury — staż wpływa na jej wysokość, a osobno na to, czy emeryturę podwyższa się do najniższej. Ta strona pokazuje, gdzie te dwie rzeczy się rozchodzą.

Dwa wieki, jeden warunek

Ustawa mówi „co najmniej”: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. To próg, a nie termin — nic nie każe składać wniosku w dniu urodzin.

Podstawa prawna: art. 24 ust. 1 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Nie ma minimalnego stażu do samego prawa

Do samego PRAWA do emerytury nie ma minimalnego okresu składkowego. Wystarczy, że ubezpieczony urodzony po roku 1948 osiągnął wiek emerytalny. Okresy składkowe i nieskładkowe nie warunkują prawa — one je skalują, bo z nich składa się stan konta, który dzieli wzór. Znane czytelnikowi progi dwudziestu i dwudziestu pięciu lat są warunkiem PODWYŻSZENIA DO NAJNIŻSZEJ EMERYTURY, a to co innego: bez nich emerytura nadal jest wypłacana, tylko nie zostaje podniesiona.

Podstawa prawna: art. 24 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Co daje dłuższa praca

Każdy dodatkowy miesiąc pracy działa dwiema drogami naraz: dokłada składki do licznika i przesuwa mianownik o jeden wiersz w dół, bo tablica podaje wartość dla ukończonych lat i miesięcy. Sam wzór z art. 26 nie zawiera żadnego procentowego dodatku za odroczenie — cały efekt bierze się z tych dwóch rzeczy.

Podstawa prawna: art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1–2 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Drogi wcześniejsze, które ustawa opisuje w całości

Poza wiekiem powszechnym ustawa przewiduje odrębne emerytury górnicze, z własnym wiekiem i własnym stażem. Nie są to wcześniejsze pobrania emerytury powszechnej i nie stosuje się do nich żadnego obniżenia.

  • górnicza emerytura — ustawa o emeryturach i rentach z FUS, art. 50a ust. 1: 55 lat, 20 lat
  • górnicza emerytura — ustawa o emeryturach i rentach z FUS, art. 50a ust. 1: 55 lat, 25 lat
  • Bez względu na wiek: 25 lat pracy górniczej pod ziemią, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (art. 50e ust. 1).

W Polsce istnieją jeszcze inne drogi wcześniejszego przejścia na emeryturę, których ta sekcja nie opisuje — art. 46, 47, 50 i 184 oraz emerytura pomostowa zapowiedziana w art. 24 ust. 2, uregulowana w odrębnej ustawie. Ich obniżonych wieków w tej ustawie nie ma: art. 32 ust. 4 ustala je „na podstawie przepisów dotychczasowych”, czyli w aktach sprzed roku 1999, których nie pobrano. Żaden wiek dla tych dróg nie jest tu podany.

Podstawa prawna: art. 50a, art. 50e i art. 184 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS; art. 32 ust. 4 tej ustawy co do wieku obniżonego